ICD-10 a ICD-11: kategorie diagnostyczne, rozdziały i najważniejsze zmiany w klasyfikacji chorób

Czym jest ICD i do czego służy?

Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD) to standard WHO służący do kodowania diagnoz, przyczyn zgonu, procedur medycznych i kontaktów z systemem ochrony zdrowia. ICD jest używana w dokumentacji medycznej, sprawozdawczości, statystyce zdrowotnej i badaniach epidemiologicznych na całym świecie. Klasyfikacja obejmuje wszystkie obszary medycyny – nie tylko psychiatrię, lecz także choroby zakaźne, nowotwory, kardiologię, neurologię, urazy, choroby rzadkie i setki innych obszarów.^[1,2]

Klasyfikacja ICD-10 obowiązywała od 1994 r. w większości krajów. ICD-11 zatwierdzona przez WHO w 2019 r. weszła globalnie w życie 1 stycznia 2022 r. wraz z okresem przejściowym. ICD-11 projektowano od początku z myślą o cyfryzacji – z linkami URI dla pojęć, możliwością wywoływania API, narzędziami kodowania i możliwością integracji z elektroniczną dokumentacją medyczną.^[3] Różnica między ICD-10 a ICD-11 dotyczy więc zarówno zawartości merytorycznej, jak i całej architektury informacyjnej.

ICD-10 – 22 rozdziały klasyfikacji chorób

ICD-10 obejmuje 22 rozdziały, oznaczone cyframi rzymskimi. Część rozdziałów grupuje choroby według układów narządowych (krążenie, oddychanie, trawienie), inne mają charakter przekrojowy (zakaźne, nowotwory, urazy) lub administracyjny (objawy niesklasyfikowane, czynniki zdrowotne, kody specjalne). Kody mają format litera + dwie cyfry, opcjonalnie z cyfrą po kropce dla podtypów: np. F33.1 = zaburzenie depresyjne nawracające, epizod umiarkowany.^[2]

ICD-11 – nowa architektura klasyfikacji

ICD-11 stosuje kody alfanumeryczne, składające się z kombinacji cyfr i liter, np. 6A70 dla epizodu depresyjnego, zamiast kodu F32 stosowanego w ICD-10. Wersja klasyfikacji przeznaczona do statystyki umieralności i chorobowości funkcjonuje pod nazwą ICD-11 MMS (Mortality and Morbidity Statistics). Obejmuje ona 26 głównych rozdziałów, sekcję dotyczącą oceny funkcjonowania (V) oraz kody rozszerzające (X). Cała klasyfikacja zawiera ponad 55 000 kodów odnoszących się do chorób, urazów oraz przyczyn zgonu.^[3]

Różnice strukturalne ICD-10 a ICD-11

Poniższa tabela zestawia kluczowe różnice techniczne i organizacyjne między obiema klasyfikacjami.^[3,5,7]

Nowe rozdziały w ICD-11

Cztery obszary, które w ICD-10 były rozproszone lub nieobecne jako osobne rozdziały, w ICD-11 otrzymały własne miejsce w strukturze klasyfikacji.^[3,5]

Choroby układu odpornościowego – rozdział 04

W ICD-10 grupowano choroby układu immunologicznego razem z chorobami krwi w rozdziale III. ICD-11 wyodrębnia choroby układu odpornościowego (kod 4A00–4B4Z) jako osobny rozdział czwarty. Zmiana ta lepiej odzwierciedla rozwój immunologii klinicznej i potrzebę precyzyjniejszego opisywania chorób autoimmunologicznych, alergicznych i niedoborów odporności.

Zaburzenia snu i czuwania – rozdział 07

W ICD-10 zaburzenia snu były rozproszone: nieorganiczne zaburzenia snu w rozdziale psychiatrycznym (F51), inne w rozdziale neurologicznym i somatycznym. ICD-11 tworzy osobny rozdział 07 (Sleep-wake disorders). Sen nie jest już traktowany wyłącznie jako objaw innego zaburzenia psychicznego lub neurologicznego, lecz jako samodzielny obszar klasyfikacji.

Stany związane ze zdrowiem seksualnym – rozdział 17

ICD-11 wprowadza osobny rozdział 17 (Conditions related to sexual health). Część zagadnień wcześniej umieszczonych w zaburzeniach psychicznych i behawioralnych lub w rozdziale moczowo-płciowym została przeniesiona do tego bardziej neutralnego rozdziału. Najczęściej omawianym przykładem jest przeniesienie niezgodności płciowej poza rozdział zaburzeń psychicznych.

Sekcja funkcjonowania (V) i kody rozszerzające (X)

Sekcja V (VA00–VC50) umożliwia pogłębioną ocenę funkcjonowania pacjenta. Sekcja X (XA00–XZ9Z) to kody rozszerzające pozwalające doprecyzować: nasilenie, przyczynę, stronę ciała, czas, okoliczności rozpoznania i wiele innych wymiarów klinicznych – bez konieczności tworzenia odrębnych kodów głównych dla każdej kombinacji.^[5]

Kodowanie w ICD-11: stem codes, extension codes i postkoordynacja

W ICD-10 rozpoznanie było najczęściej jednym kodem. Istniały wyjątki (konwencja dagger-asterisk dla etiologii i objawu), ale nie było ogólnego mechanizmu łączenia kodów. ICD-11 wprowadza klastry kodów jako systemowy element klasyfikacji.^[3,5]

Stem codes to kody podstawowe – diagnozy, które można stawiać samodzielnie. Extension codes (sekcja X) to kody rozszerzające, których nie można używać samodzielnie: opisują dodatkowe wymiary, np. nasilenie, lokalizację, przyczynę, stronę ciała, etap przebiegu. Postkoordynacja to łączenie stem code z extension codes lub z innymi stem codes w celu dokładniejszego opisu stanu klinicznego.

Przykład zastosowania: w ICD-10 uraz często wymagał osobnego kodu dla urazu i osobnego dla przyczyny zewnętrznej, bez możliwości opisania towarzyszących okoliczności w jednym kodzie.

ICD-11 jako system cyfrowy

WHO udostępnia dla ICD-11 zestaw narzędzi cyfrowych:^[5,7]

• ICD-11 Browser – przeglądarka hierarchii klasyfikacji z wyszukiwarką pojęć
• Coding Tool – interaktywne narzędzie do kodowania klinicznego (w tym postkoordynacji)
• ICD-API – programistyczny dostęp do klasyfikacji przez REST API, z URI dla każdego pojęcia
• Embedded Coding Tool – wersja do integracji z systemami HIS/EHR
• Reference Guide – pełna instrukcja do stosowania ICD-11 w systemach informacji zdrowotnej
• Tabele mapowania ICD-10/ICD-11 – oficjalne tabele konwersji kodu ICD-10 na odpowiedniki ICD-11

W ICD-10 użytkownik pracował z klasyfikacją jak z listą kodów. W ICD-11 klasyfikacja funkcjonuje jak cyfrowa baza wiedzy medycznej: każde pojęcie ma unikalny identyfikator URI, jest dostępne przez API, można je przeszukiwać w wielu językach i łączyć programistycznie z dokumentacją elektroniczną.

Zaburzenia psychiczne w ICD-11 a ICD-10 – ogólne różnice

Rozdział zaburzeń psychicznych w ICD-11 nie nosi już nazwy „zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania" (jak w ICD-10), lecz „zaburzenia psychiczne, behawioralne lub neurorozwojowe". Zmiana nazwy odzwierciedla przebudowę strukturalną: wyraźne włączenie zaburzeń neurorozwojowych (ASD, ADHD) i zmianę logiki opisu wielu kategorii.^[4,6]

Reed i współpracownicy opisują, że ICD-11 w obszarze zdrowia psychicznego przesunęła akcent z kategorii typów w kierunku opisu wymiarowego: nasilenia, przebiegu, profilu objawowego i funkcjonowania. Nie oznacza to porzucenia kategorii diagnostycznych – pozostają one podstawą klasyfikacji – lecz uzupełnienie ich o bardziej klinicznie użyteczne specyfikatory.^[4]

Zaburzenia osobowości: koniec dawnych typów

Zmiana w obszarze zaburzeń osobowości należy do jednych z najważniejszych zmian. W ICD-10 diagnoza opierała się przede wszystkim na przypisaniu pacjenta do jednego z określonych typów osobowości, takich jak osobowość paranoiczna, schizoidalna, dyssocjalna, chwiejna emocjonalnie na pograniczu, anankastyczna czy zależna. Problem tego modelu polegał na tym, że obraz kliniczny wielu pacjentów nie mieścił się jednoznacznie w jednej kategorii. Często występowały cechy kilku typów jednocześnie, a w praktyce klinicznej stosunkowo często wykorzystywano rozpoznanie zaburzenia osobowości bliżej nieokreślonego.^[4,6]

W ICD-11 zrezygnowano z dawnych typów osobowości jako głównych kategorii diagnostycznych. Zaburzenie osobowości oznaczono kodem 6D10, a diagnoza ma charakter bardziej wymiarowy i opisowy. Proces rozpoznania można ująć w trzech krokach: po pierwsze, ocenia się, czy zaburzenie osobowości w ogóle występuje; po drugie, określa się jego nasilenie jako łagodne (6D10.0), umiarkowane (6D10.1) albo ciężkie (6D10.2); po trzecie, można doprecyzować dominujące domeny cech osobowościowych (6D11) oraz, jeżeli jest to klinicznie uzasadnione, wskazać wzorzec borderline (6D11.5).

Oznacza to, że ICD-11 zastępuje pytanie: „jaki to typ osobowości?" bardziej klinicznym opisem: czy zaburzenie osobowości występuje, jak silnie zaburza funkcjonowanie pacjenta i jakie cechy dominują w jego obrazie klinicznym. Kluczowe znaczenie ma trwały wzorzec trudności w funkcjonowaniu „ja" oraz w relacjach interpersonalnych. Następnie ocenia się poziom nasilenia zaburzenia, a dopiero później opisuje dominujące cechy, takie jak negatywna afektywność, wycofanie, dyssocjalność, rozhamowanie oraz anankastia. Wzorzec borderline pozostał w ICD-11, ale nie funkcjonuje jako osobna główna diagnoza zaburzenia osobowości, lecz jako kwalifikator dodatkowy.

Należy jednak podkreślić, że dawne rozpoznania z ICD-10 nie przekładają się mechanicznie na opis domenowy w ICD-11. Nowy model wymaga ponownej oceny klinicznej, obejmującej poziom nasilenia zaburzenia, funkcjonowanie „ja", funkcjonowanie interpersonalne oraz dominujące cechy osobowościowe. Dlatego ICD-11 nie jest jedynie zmianą nazewnictwa, ale istotną zmianą sposobu myślenia o zaburzeniach osobowości. Szczegółowe omówienie nowego modelu, poziomów nasilenia oraz kryteriów diagnostycznych znajduje się w osobnym artykule: Zaburzenia osobowości w ICD-11.

Schizofrenia: koniec klasycznych podtypów

Jedną z ważniejszych zmian w ICD-11 jest rezygnacja z klasycznych podtypów schizofrenii. W ICD-10 schizofrenia była dzielona na kilka kategorii, m.in. schizofrenię paranoidalną (F20.0), hebefreniczną (F20.1), katatoniczną (F20.2), niezróżnicowaną (F20.3), rezydualną (F20.5) oraz prostą (F20.6). Problem tego modelu polegał na tym, że podtypy te często były niestabilne w czasie. Ten sam pacjent mógł w jednym epizodzie prezentować obraz z dominującymi objawami paranoidalnymi, a w innym obraz bardziej rezydualny, zdezorganizowany lub z nasilonymi objawami negatywnymi. W praktyce podtypy częściej opisywały więc przekrój aktualnego obrazu klinicznego niż rzeczywisty przebieg zaburzenia.

ICD-11 odchodzi od tego sposobu klasyfikowania. Schizofrenia funkcjonuje jako jedna kategoria diagnostyczna oznaczona kodem 6A20, a większe znaczenie zyskują: przebieg zaburzenia, aktualny status kliniczny oraz dominujące domeny objawowe.^[4,6]

Rezygnacja z podtypów nie oznacza, że objawy paranoidalne, katatoniczne, zdezorganizowane czy negatywne przestały mieć znaczenie kliniczne. ICD-11 opisuje je w sposób bardziej elastyczny: przez domeny objawowe i specyfikatory przebiegu, a nie przez sztywne podtypy diagnostyczne. Szczególnie istotna jest zmiana dotycząca katatonii. Nie jest już traktowana wyłącznie jako odmiana schizofrenii, lecz jako osobna kategoria (6A41), która może występować m.in. w przebiegu schizofrenii, zaburzeń nastroju, chorób ośrodkowego układu nerwowego oraz innych stanów klinicznych.

Szczegółowe omówienie tej zmiany znajduje się w osobnym artykule: Diagnostyka schizofrenii w ICD-11.

Zaburzenia neurorozwojowe

ICD-11 wyodrębnia przejrzystą grupę zaburzeń neurorozwojowych (6A00–6A0Z). Zmiana ta lepiej odpowiada współczesnemu rozumieniu tych zaburzeń jako stanów rozpoczynających się w okresie rozwojowym i wpływających na funkcjonowanie poznawcze, społeczne, emocjonalne, komunikacyjne oraz adaptacyjne. W ICD-10 zaburzenia ze spektrum autyzmu znajdowały się w grupie całościowych zaburzeń rozwoju (F84), natomiast ADHD było ujmowane jako zaburzenie hiperkinetyczne (F90) wśród zaburzeń rozpoczynających się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczym.^[4,6]

Spektrum autyzmu: jedno spektrum zamiast odrębnych typów

W ICD-10 funkcjonowały osobne rozpoznania, takie jak autyzm dziecięcy, autyzm atypowy czy zespół Aspergera. ICD-11 rezygnuje z takiego podziału i ujmuje te obrazy kliniczne w ramach jednej kategorii: zaburzenia ze spektrum autyzmu (6A02). Zamiast przypisywać osobę do jednej z historycznych kategorii, ICD-11 pozwala dokładniej opisać jej funkcjonowanie, zwłaszcza w zakresie rozwoju intelektualnego i języka funkcjonalnego.

Osoba, która w ICD-10 mogła otrzymać diagnozę zespołu Aspergera, w ICD-11 byłaby najczęściej opisywana jako osoba z zaburzeniem ze spektrum autyzmu bez zaburzenia rozwoju intelektualnego oraz bez zaburzenia języka funkcjonalnego albo z jego niewielkim nasileniem. Zmiana ta lepiej oddaje fakt, że autyzm nie jest zbiorem ostro oddzielonych kategorii, lecz spektrum zróżnicowanych profili funkcjonowania. Szczegółowe omówienie tej zmiany znajduje się w osobnym artykule: Spektrum autyzmu w ICD-11.

ADHD: od zaburzeń hiperkinetycznych do zaburzenia neurorozwojowego

W ICD-10 stosowano kategorię zaburzeń hiperkinetycznych (F90). Była ona umieszczona w grupie zaburzeń rozpoczynających się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczym. ICD-11 używa natomiast nazwy ADHD i klasyfikuje to rozpoznanie w grupie zaburzeń neurorozwojowych jako 6A05.

Zmiana ta jest zgodna ze współczesnym rozumieniem ADHD jako zaburzenia neurorozwojowego, które obejmuje trudności w zakresie nieuwagi, nadmiernej aktywności oraz impulsywności. Objawy te mogą rozpoczynać się w dzieciństwie, ale u części osób utrzymują się również w okresie dorosłości. ICD-11 pozwala dodatkowo określić prezentację kliniczną ADHD: z przewagą nieuwagi, z przewagą nadruchliwości i impulsywności albo prezentację mieszaną. Szczegółowe omówienie znajduje się w osobnym artykule: ADHD u dorosłych.

PTSD i złożony PTSD (CPTSD)

W ICD-10 PTSD było oznaczone kodem F43.1 i odnosiło się do klasycznej reakcji pourazowej. Klasyfikacja ta nie zawierała jednak osobnej kategorii dla bardziej złożonych, wielowymiarowych następstw długotrwałej lub powtarzalnej traumy. ICD-11 wprowadza istotne rozróżnienie między PTSD (6B40) a złożonym PTSD, czyli CPTSD (6B41).^[4,6]

W ICD-11 PTSD i CPTSD są rozpoznaniami wzajemnie wykluczającymi się. Oznacza to, że nie powinno się diagnozować ich jednocześnie. Jeżeli spełnione są wymagania diagnostyczne CPTSD, rozpoznanie to obejmuje również rdzeniowe objawy PTSD, ale dodatkowo uwzględnia szersze trudności w zakresie regulacji emocji, obrazu siebie i relacji interpersonalnych.

Rozróżnienie PTSD i CPTSD ma istotne znaczenie kliniczne oraz terapeutyczne. W PTSD praca koncentruje się przede wszystkim na objawach związanych z traumatycznym doświadczeniem, takich jak ponowne przeżywanie, unikanie i utrzymujące się poczucie zagrożenia. W CPTSD konieczna jest zwykle szersza interwencja, obejmująca także stabilizację emocjonalną, odbudowę obrazu siebie oraz pracę nad relacjami interpersonalnymi.

Szczegółowe omówienie znajduje się w osobnym artykule: Złożony PTSD (CPTSD) w ICD-11.

Nowe i istotnie przebudowane kategorie psychiatryczne w ICD-11

ICD-11 wprowadza kilka kategorii, które w ICD-10 nie funkcjonowały jako osobne rozpoznania albo były ujęte w mniej precyzyjny sposób. Zmiany te dotyczą zarówno nowych jednostek diagnostycznych, jak i reorganizacji całych grup zaburzeń, tak aby lepiej odpowiadały współczesnemu rozumieniu obrazu klinicznego, przebiegu i konsekwencji funkcjonalnych danego zaburzenia.^[4,6]

Przedłużona żałoba (6B42)

ICD-11 wyodrębnia przedłużoną żałobę (prolonged grief disorder) jako osobne rozpoznanie w grupie zaburzeń specyficznie związanych ze stresem. Rdzeniem tego zaburzenia jest uporczywa tęsknota za osobą zmarłą lub silne zaabsorbowanie jej utratą, któremu towarzyszy intensywny ból emocjonalny oraz wyraźne pogorszenie funkcjonowania.

Wprowadzenie tej kategorii pozwala dokładniej odróżnić przedłużoną żałobę od epizodu depresyjnego, PTSD oraz zaburzenia adaptacyjnego. Nie chodzi więc o patologizowanie samej żałoby, lecz o rozpoznanie sytuacji, w której reakcja po stracie utrzymuje się w sposób uporczywy, dezorganizujący i znacząco ograniczający codzienne funkcjonowanie. Szczegółowe omówienie znajduje się w osobnym artykule: Przedłużona żałoba w ICD-11.

Zaburzenia związane z graniem (6C51)

ICD-11 wprowadza zaburzenia związane z graniem jako rozpoznanie w grupie zaburzeń związanych z zachowaniami uzależniającymi. Diagnoza dotyczy wzorca grania, w którym dochodzi do utraty kontroli nad zachowaniem, nadawania graniu coraz większego priorytetu kosztem innych aktywności oraz kontynuowania grania mimo negatywnych konsekwencji.^[4]

Istotne jest, że samo długie spędzanie czasu przy grach nie wystarcza do rozpoznania. Kluczowe znaczenie mają: utrata kontroli, trwałość wzorca, podporządkowanie innych obszarów życia graniu oraz wyraźne pogorszenie funkcjonowania osobistego, rodzinnego, społecznego, edukacyjnego lub zawodowego. Szczegółowe omówienie znajduje się w osobnym artykule: Zaburzenia związane z graniem w ICD-11.

Kompulsywne zachowania seksualne (6C72)

ICD-11 wprowadza kompulsywne zachowania seksualne (compulsive sexual behaviour disorder) w grupie zaburzeń kontroli impulsów. Rozpoznanie dotyczy trwałego wzorca trudności w kontrolowaniu intensywnych impulsów seksualnych, fantazji lub zachowań, który prowadzi do cierpienia albo pogorszenia funkcjonowania.

Nie jest to prosty odpowiednik pojęcia „uzależnienia od seksu". W ICD-11 kluczowe znaczenie ma nie sama częstotliwość aktywności seksualnej ani moralna ocena zachowania, lecz utrata kontroli, powtarzalność wzorca oraz realne konsekwencje kliniczne, społeczne lub funkcjonalne.

Zaburzenia odżywiania: ARFID i zespół kompulsywnego objadania się (BED)

ICD-11 rozszerza grupę zaburzeń odżywiania i karmienia. Obok jadłowstrętu psychicznego i bulimii pojawiają się bardziej precyzyjne kategorie, w tym zaburzenie kompulsywnego objadania się (binge eating disorder) oraz ARFID (avoidant-restrictive food intake disorder), czyli unikająco-restrykcyjne zaburzenie spożywania pokarmów.

W przypadku binge eating disorder istotne są nawracające epizody objadania się, którym nie towarzyszą regularne zachowania kompensacyjne typowe dla bulimii takie jak wymioty, a po epizodzie objadania się dominuje wstyd i poczucie winy. ARFID natomiast opisuje wzorzec unikania lub ograniczania jedzenia, który nie wynika z lęku przed przytyciem ani z zaburzonego obrazu ciała, ale może prowadzić do niedoborów żywieniowych, spadku masy ciała, zależności od suplementacji lub istotnego pogorszenia funkcjonowania.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i pokrewne – osobna grupa

W ICD-10 zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (F42) znajdowało się w szerokiej grupie zaburzeń nerwicowych, związanych ze stresem i pod postacią somatyczną. ICD-11 tworzy odrębną grupę zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych i pokrewnych (6B20–6B25).

Do tej grupy należą m.in. OCD, dysmorficzne zaburzenie obrazu ciała, zaburzenie gromadzenia przedmiotów oraz zaburzenia związane z powtarzalnymi zachowaniami skoncentrowanymi na ciele. Zmiana ta ma znaczenie porządkujące, ponieważ oddziela OCD i zaburzenia pokrewne od szerokiej, historycznej kategorii „nerwic" i lepiej odzwierciedla ich wspólne mechanizmy kliniczne, takie jak natrętność, kompulsyjność, powtarzalność i trudność w kontroli zachowania.

Zmiana klasyfikacji niezgodności płciowej w ICD-11

W ICD-10 kategorie związane z tożsamością płciową znajdowały się w rozdziale zaburzeń psychicznych jako F64. ICD-11 przenosi niezgodność płciową (gender incongruence) do rozdziału dotyczącego zdrowia seksualnego, gdzie funkcjonuje m.in. pod kodem HA60.

Zmiana ta ma istotne znaczenie kliniczne i społeczne. Nie usuwa możliwości kodowania w tym obszarze, lecz odchodzi od klasyfikowania niezgodności płciowej jako zaburzenia psychicznego. Dzięki temu ICD-11 zachowuje możliwość dokumentowania potrzeb zdrowotnych, jednocześnie ograniczając stygmatyzujący charakter wcześniejszego umiejscowienia tej kategorii.

Zaburzenia dysocjacyjne: nowa organizacja

W ICD-10 zaburzenia dysocjacyjne i konwersyjne (F44) były częścią szerokiej grupy zaburzeń nerwicowych, związanych ze stresem i pod postacią somatyczną. ICD-11 ujmuje zaburzenia dysocjacyjne (6B60–6B6Z) jako bardziej wyodrębnioną grupę, z większym naciskiem na zaburzenia integracji tożsamości, pamięci, świadomości, percepcji, emocji, kontroli ruchu oraz poczucia ciągłości doświadczenia.

Zmiana ta porządkuje obszar, który w ICD-10 był silnie związany z historyczną terminologią „konwersyjną". ICD-11 lepiej oddaje współczesne rozumienie dysocjacji jako zjawiska obejmującego nie tylko objawy ruchowe czy czuciowe, ale również zakłócenia w zakresie tożsamości, pamięci autobiograficznej i spójności przeżywania siebie.

Wdrożenie ICD-11 i podsumowanie

ICD-11 weszła globalnie w życie 1 stycznia 2022 r. WHO zakończyła utrzymywanie ICD-10 w 2018 r., co oznacza, że nowe ulepszenia, aktualizacje i rozszerzenia są rozwijane już w ramach ICD-11. Tempo wdrażania klasyfikacji w poszczególnych państwach zależy jednak od decyzji krajowych, infrastruktury informatycznej, systemów rozliczeniowych i procesu szkolenia personelu. WHO udostępnia także oficjalne mapowania ICD-10/ICD-11, które mają wspierać stopniowe przechodzenie między klasyfikacjami.^[7]

ICD-11 nie jest jedynie „nowszą listą kodów". To nowa architektura opisu zdrowia, chorób, urazów, przyczyn zgonu, funkcjonowania oraz kontaktów z systemem ochrony zdrowia. Zachowuje podstawową funkcję klasyfikacyjną znaną z ICD-10, ale znacząco zmienia sposób organizacji i opisu wielu obszarów klinicznych.

Najważniejsze zmiany obejmują m.in. opis zaburzeń osobowości przez nasilenie i domeny cech, odejście od klasycznych podtypów schizofrenii, ujęcie autyzmu jako szerokie spektrum, wyodrębnienie złożonego zespołu stresu pourazowego, wprowadzenie nowych kategorii takich jak przedłużona żałoba, zaburzenia związane z graniem czy kompulsywne zachowania seksualne, a także utworzenie osobnych rozdziałów dla zaburzeń snu i zdrowia seksualnego. Równocześnie ICD-11 wprowadza pełną infrastrukturę cyfrową: kody rozszerzające, postkoordynację, identyfikatory URI, API oraz możliwość bardziej elastycznego łączenia informacji diagnostycznych z dokumentacją elektroniczną.

W praktyce oznacza to, że ICD-11 jest klasyfikacją bardziej precyzyjną, cyfrową i elastyczną, ale jednocześnie bardziej złożoną. Dlatego jej użyteczność zależy nie tylko od samej struktury kodów, lecz także od dostępności dobrych narzędzi, szkoleń i przejrzystych opracowań, które ułatwiają poruszanie się po nowym systemie. Przykładem takiego narzędzia jest ICD Diagnostica, które znacząco ułatwia proces stawiania diagnozy oraz różnicowania zaburzeń pacjentów.

Najczęściej zadawane pytania