Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Zaburzenie charakteryzuje się trudnościami z utrzymaniem uwagi, kontrolowaniem impulsów lub pozostawaniem w spokoju, co wpływa na funkcjonowanie w szkole, w pracy i w relacjach. Pojawiają się w dzieciństwie i są widoczne w różnych sytuacjach życiowych. Mogą objawiać się jako ciągłe rozpraszanie się, zapominanie o obowiązkach, przerywanie innym lub niemożność usiedzenia w miejscu. Trudności te utrzymują się w czasie i nie wynikają z chwilowego stresu ani braku motywacji.

Objawy

• Łatwe rozpraszanie się (także: Łatwe rozpraszanie się i trudność z utrzymaniem uwagi w zadaniu, Łatwe rozpraszanie się i gubienie wątku w zadaniach, problemy z uwagą, zaburzenia uwagi, trudności z uwagą)
• Trudność z utrzymaniem skupienia na jednej czynności (także: Trudności z utrzymaniem skupienia na jednej czynności, trudności koncentracji, problemy z koncentracją, zaburzona koncentracja, trudność w skupieniu uwagi)
• Impulsywność (także: Impulsywność (działanie bez zastanowienia, przerywanie, trudność z czekaniem), Działanie bez zastanowienia, przerywanie innym, trudność z czekaniem, impulsywność, zachowania impulsywne, brak kontroli impulsów)
• Hiperaktywność (także: Hiperaktywność (wiercenie, wstawanie, trudność usiedzenia), Ciągłe wiercenie się, wstawanie, trudność z usiedzeniem w miejscu, niepokój ruchowy, nadmierna aktywność ruchowa, pobudzenie ruchowe)
• Zapominanie o obowiązkach i chaotyczne podejście do zadań (także: Zapominanie o obowiązkach, chaotyczne podejście do zadań, problemy z planowaniem, trudności w planowaniu, zaburzenia planowania, problemy z organizacją działań)
• Występowanie objawów w ≥2 środowiskach (szkoła + dom + inne) (także: objawy w szkole i w domu, trudności w wielu kontekstach, nie ograniczone do jednego miejsca, różnicuje od reakcji środowiskowej, uwagi nauczycieli + rodziców)
• Ryzykowne zachowania (także: Skłonność do wypadków i impulsywne ryzykowne zachowania, częste skaleczenia, wypadki rowerowe, uderzenia, urazy, wpadanie pod samochód)
• Niska samoocena (także: Wtórna izolacja społeczna i niska samoocena, niepopularność wśród rówieśników, izolacja w klasie, niska samoocena, frustracja porażkami)
• Pogorszenie funkcjonowania szkolnego/zawodowego (także: Wpływ na osiągnięcia akademickie i funkcjonowanie zawodowe, obniżone oceny, niedokończone zadania, porzucanie projektów, trudności w pracy)
• Trudności z planowaniem, organizacją i ukończeniem zadań (deficyt funkcji wykonawczych) (także: executive dysfunction, trudności organizacyjne, deficyt planowania)
• Wewnętrzny niepokój i napięcie (typowe u dorosłych) (także: inner restlessness, subjective restlessness in adults, niepokój wewnętrzny)

Kryteria diagnostyczne ICD-11

• utrzymujący się wzorzec nieuwagi i/lub nadpobudliwości-impulsywności
• objawy pojawiają się w okresie dzieciństwa
• objawy występują w więcej niż jednym środowisku (np. szkoła, dom, praca)
• objawy powodują istotne trudności w funkcjonowaniu społecznym, edukacyjnym lub zawodowym

Jak rozpoznać

W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:

• problemy z uwagą
• trudności koncentracji

Diagnostyka różnicowa

Przy rozpoznawaniu jednostki Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:

• Zaburzenia rozwoju intelektualnego (6A00)
• Zaburzenia rozwojowe mowy i języka (6A01)
• Zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02)
• Nadmierna łatwość w nawiązywaniu relacji społecznych w dzieciństwie (6B45)

Synonimy i terminy pokrewne

Łatwe rozpraszanie się i trudność z utrzymaniem uwagi w zadaniu, Łatwe rozpraszanie się i gubienie wątku w zadaniach, problemy z uwagą, zaburzenia uwagi, trudności z uwagą, deficyt uwagi, problemy z koncentracją uwagi, ograniczona zdolność skupienia, zaburzona uwaga, łatwo się rozprasza, nie potrafi się skupić, ciągle się rozprasza, traci uwagę bardzo szybko, ma problem z uwagą, ciężko mu utrzymać uwagę, Trudności z utrzymaniem skupienia na jednej czynności, trudności koncentracji, problemy z koncentracją, zaburzona koncentracja, trudność w skupieniu uwagi, osłabiona koncentracja, problemy ze skupieniem, niska zdolność koncentracji, nie może się skoncentrować, gubi uwagę podczas pracy, ciężko mu się skupić, koncentracja szybko znika, Impulsywność (działanie bez zastanowienia, przerywanie, trudność z czekaniem), Działanie bez zastanowienia, przerywanie innym, trudność z czekaniem, zachowania impulsywne

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy: Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)?

Objawy związane z jednostką Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) (ICD-11 6A05) obejmują: Łatwe rozpraszanie się, Trudność z utrzymaniem skupienia na jednej czynności, Impulsywność, Hiperaktywność, Zapominanie o obowiązkach i chaotyczne podejście do zadań, Występowanie objawów w ≥2 środowiskach (szkoła + dom + inne), Ryzykowne zachowania, Niska samoocena, Pogorszenie funkcjonowania szkolnego/zawodowego, Trudności z planowaniem, organizacją i ukończeniem zadań (deficyt funkcji wykonawczych), Wewnętrzny niepokój i napięcie (typowe u dorosłych).

Jak rozpoznaje się Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) według ICD-11?

Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) (6A05) obejmują: utrzymujący się wzorzec nieuwagi i/lub nadpobudliwości-impulsywności; objawy pojawiają się w okresie dzieciństwa; objawy występują w więcej niż jednym środowisku (np. szkoła, dom, praca); objawy powodują istotne trudności w funkcjonowaniu społecznym, edukacyjnym lub zawodowym.

Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)?

Diagnostyka różnicowa jednostki Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) (6A05) obejmuje: Zaburzenia rozwoju intelektualnego (6A00), Zaburzenia rozwojowe mowy i języka (6A01), Zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02), Nadmierna łatwość w nawiązywaniu relacji społecznych w dzieciństwie (6B45).

Źródło WHO ICD-11

Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6A05 – WHO ICD-11