Złożony zespół stresu pourazowego

Zaburzenie charakteryzuje się objawami PTSD oraz dodatkowymi trudnościami w regulowaniu emocji, postrzeganiu siebie i relacjach z innymi, będącymi następstwem długotrwałej lub powtarzającej się traumy, takiej jak przemoc, zaniedbanie czy uwięzienie. Emocje mogą być gwałtowne i trudne do opanowania, a obraz siebie naznaczony wstydem lub poczuciem trwałego uszkodzenia. Relacje z innymi są trudne do budowania i utrzymywania, często z powodu braku zaufania lub lęku przed skrzywdzeniem. Złożoność objawów wymaga podejścia uwzględniającego historię traumy jako całość.

Objawy

• Ponowne przeżywanie traumy (także: Ponowne przeżywanie traumy – natrętne wspomnienia, flashbacki, Ponowne przeżywanie traumy – natrętne wspomnienia, flashbacki, intruzje, natrętne wspomnienia, natrętne myśli o zdarzeniu)
• Flashbacki traumatyczne (także: Flashbacki – odtwarzanie traumy jakby działa się teraz, Flashbacki – trauma odtwarzana jakby była teraźniejszością, flashbacki, flashbacks, nawracające epizody przeżywania traumy)
• Trudności z regulacją emocji (także: Trudności z regulacją emocji (gwałtowne, zmienne, trudne do opanowania), Trudności z regulacją emocji – gwałtowne, zmienne, trudne do opanowania, trudności w regulacji emocji, problemy z regulacją emocji, niestabilność emocjonalna)
• Trwałe poczucie wstydu, winy lub bezwartościowości (także: Trwałe poczucie wstydu, winy lub bezwartościowości, poczucie wstydu lub winy, uczucie wstydu, poczucie winy, emocjonalny wstyd)
• Negatywny obraz siebie (także: Negatywny obraz siebie (poczucie trwałego uszkodzenia lub inności), Negatywny obraz siebie – poczucie trwałego uszkodzenia lub inności, nadmierne poczucie winy lub bezwartościowości, silne poczucie winy, nadmierna wina)
• Trudności w relacjach społecznych (także: Trudności w budowaniu i utrzymywaniu bliskich relacji, Trudności z budowaniem i utrzymywaniem bliskich relacji, trudności w utrzymywaniu relacji, problemy w relacjach, trudności w związkach)
• Stałe poczucie zagrożenia mimo zakończenia traumy (także: Stałe poczucie zagrożenia mimo zakończenia traumy, poczucie trwałego zagrożenia, stałe poczucie niebezpieczeństwa, trwała obawa, ciągły strach)
• Długotrwała/powtarzająca się trauma (także: Długotrwała lub powtarzająca się trauma (np. niewola, przemoc domowa, tortury), długotrwała trauma, kumulatywne urazy, przewlekła przemoc domowa, tortury w wywiadzie)
• Zaburzenia funkcjonowania społecznego/zawodowego (także: Długotrwałe zmiany funkcjonowania społecznego, zawodowego, rodzinnego, trwałe pogorszenie funkcjonowania, ograniczenie aktywności życiowych, trudności zawodowe długoterminowe, zmiana stylu życia po traumie)
• Unikanie przypomnień traumy (także: trauma avoidance, unikanie traumy, unikanie wyzwalaczy)
• Nadmierna czujność (hyperarousal) (także: hypervigilance, hyperarousal, nadmierna reakcja na bodźce)

Kryteria diagnostyczne ICD-11

• spełnienie kryteriów PTSD
• trudności w regulacji emocji
• negatywny obraz siebie
• trudności w relacjach interpersonalnych
• znaczne pogorszenie funkcjonowania

Jak rozpoznać

W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Złożony zespół stresu pourazowego brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:

• intruzje
• flashbacki

Diagnostyka różnicowa

Przy rozpoznawaniu jednostki Złożony zespół stresu pourazowego w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:

• Zespół stresu pourazowego (6B40)
• Zaburzenie adaptacyjne (6B43)

Synonimy i terminy pokrewne

Ponowne przeżywanie traumy – natrętne wspomnienia, flashbacki, intruzje, natrętne wspomnienia, natrętne myśli o zdarzeniu, intrusive thoughts, nawracające wspomnienia, niechciane wspomnienia, myśli wracają same, ciągle wracają obrazy z przeszłości, nie mogę przestać o tym myśleć, to wraca do mnie w głowie, wspomnienia pojawiają się same, mam natrętne obrazy, ciągle to przeżywam w myślach, natrętne wspomnienia traumy, flashbacki traumatyczne, reminiscencje, powracające wspomnienia traumy, Flashbacki – odtwarzanie traumy jakby działa się teraz, Flashbacki – trauma odtwarzana jakby była teraźniejszością, flashbacki, flashbacks, nawracające epizody przeżywania traumy, ponowne przeżywanie zdarzenia, jakby to działo się znowu, mam wrażenie że to się znowu dzieje, widzę to jak na żywo, czuję jakbym tam wrócił, przeżywam to jeszcze raz, obrazy są bardzo realistyczne

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy: Złożony zespół stresu pourazowego?

Objawy związane z jednostką Złożony zespół stresu pourazowego (ICD-11 6B41) obejmują: Ponowne przeżywanie traumy, Flashbacki traumatyczne, Trudności z regulacją emocji, Trwałe poczucie wstydu, winy lub bezwartościowości, Negatywny obraz siebie, Trudności w relacjach społecznych, Stałe poczucie zagrożenia mimo zakończenia traumy, Długotrwała/powtarzająca się trauma, Zaburzenia funkcjonowania społecznego/zawodowego, Unikanie przypomnień traumy, Nadmierna czujność (hyperarousal).

Jak rozpoznaje się Złożony zespół stresu pourazowego według ICD-11?

Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Złożony zespół stresu pourazowego (6B41) obejmują: spełnienie kryteriów PTSD; trudności w regulacji emocji; negatywny obraz siebie; trudności w relacjach interpersonalnych; znaczne pogorszenie funkcjonowania.

Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Złożony zespół stresu pourazowego?

Diagnostyka różnicowa jednostki Złożony zespół stresu pourazowego (6B41) obejmuje: Zespół stresu pourazowego (6B40), Zaburzenie adaptacyjne (6B43).

Źródło WHO ICD-11

Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6B41 – WHO ICD-11