Zaburzenie adaptacyjne

Zaburzenie charakteryzuje się pojawieniem się emocjonalnych lub behawioralnych objawów w odpowiedzi na wyraźny stresor, takich jak rozstanie, utrata pracy, choroba lub zmiana życiowa, które są nieproporcjonalne do nasilenia stresora. Objawy mogą obejmować obniżony nastrój, lęk, trudności z funkcjonowaniem lub zachowania impulsywne. Nie spełniają one kryteriów innego zaburzenia psychicznego, a ich nasilenie wykracza poza typową reakcję adaptacyjną. Stan ustępuje zwykle po ustąpieniu stresora lub po adaptacji do nowej sytuacji.

Objawy

• Nadmierne zamartwianie się stresorem (także: Nadmierne zamartwianie się, ciągłe martwienie o sytuację, obsesyjne myśli o stresorze, zamartwianie o przyszłość po zmianie, powracające obawy)
• Nawracające myśli o stresorze utrudniające skupienie (także: Nawracające myśli o stresorze utrudniające skupienie na innych sprawach, nawracające myśli o stresorze, intruzje o stresorze, powracające myśli, obsesyjne myślenie)
• Trudność z przystosowaniem się do nowej sytuacji życiowej (także: Trudność z przystosowaniem się do nowej sytuacji życiowej, trudność w przystosowaniu się, problemy adaptacyjne, trudność adaptacji, zaburzona adaptacja)
• Poczucie przeciążenia emocjonalnego sytuacją (także: Poczucie przeciążenia emocjonalnego trudnością sytuacji, poczucie przeciążenia emocjonalnego, emocjonalne przeciążenie, nadmiar emocji, emocjonalne wyczerpanie)
• Zaburzenia funkcjonowania społecznego/zawodowego (także: Pogorszenie funkcjonowania w pracy, szkole lub relacjach, pogorszenie funkcjonowania społecznego, spadek funkcjonowania społecznego, pogorszenie relacji społecznych, problemy społeczne)
• Identyfikowalny stresor poprzedzający objawy (zmiana życiowa, strata) (także: stresor poprzedzający objawy, osierocenie, rozwód, separacja, migracja)
• Objawy depresyjne i lękowe nieprzekraczające progu odrębnego rozpoznania (także: objawy depresyjno-lękowe nie spełniają kryteriów MDE/GAD, łagodna depresja sytuacyjna, lęk reaktywny, smutek związany ze zmianą, obniżony nastrój reaktywny)

Kryteria diagnostyczne ICD-11

• identyfikowalny stresor psychospołeczny
• nadmierne zamartwianie się lub zaabsorbowanie stresorem
• trudność w przystosowaniu się do sytuacji
• objawy pojawiają się w ciągu miesiąca od stresora

Jak rozpoznać

W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zaburzenie adaptacyjne brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:

• trudność w przystosowaniu się

Diagnostyka różnicowa

Przy rozpoznawaniu jednostki Zaburzenie adaptacyjne w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:

• Zespół stresu pourazowego (6B40)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem (6A70)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, łagodne (6A70.0)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, umiarkowane, bez objawów psychotycznych (6A70.1)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, umiarkowane, z objawami psychotycznymi (6A70.2)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, ciężkie, bez objawów psychotycznych (6A70.3)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, ciężkie, z objawami psychotycznymi (6A70.4)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, nasilenie nieokreślone (6A70.5)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, obecnie w częściowej remisji (6A70.6)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, obecnie w pełnej remisji (6A70.7)
• Inne określone zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem (6A70.Y)
• Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, nieokreślone (6A70.Z)
• Złożony zespół stresu pourazowego (6B41)
• Zespół przedłużonej (powikłanej) żałoby (6B42)
• Wtórny zespół zaburzeń nastroju (6E62)
• Wtórny zespół lękowy (6E63)

Synonimy i terminy pokrewne

Nadmierne zamartwianie się, ciągłe martwienie o sytuację, obsesyjne myśli o stresorze, zamartwianie o przyszłość po zmianie, powracające obawy, napięcie psychiczne związane ze zmianą, lęk o przyszłość, Nawracające myśli o stresorze utrudniające skupienie na innych sprawach, nawracające myśli o stresorze, intruzje o stresorze, powracające myśli, obsesyjne myślenie, natrętne wspomnienia, ruminacje, uporczywe myśli, ciągle wraca do stresu, myśli powracają, nie może przestać myśleć, ciągle analizuje sytuację, wraca do problemu, myśli krążą wokół stresora, trudność w przystosowaniu się, problemy adaptacyjne, trudność adaptacji, zaburzona adaptacja, niemożność dostosowania się, problemy z przystosowaniem, brak adaptacji, nie potrafi się przystosować, ma problem z adaptacją

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy: Zaburzenie adaptacyjne?

Objawy związane z jednostką Zaburzenie adaptacyjne (ICD-11 6B43) obejmują: Nadmierne zamartwianie się stresorem, Nawracające myśli o stresorze utrudniające skupienie, Trudność z przystosowaniem się do nowej sytuacji życiowej, Poczucie przeciążenia emocjonalnego sytuacją, Zaburzenia funkcjonowania społecznego/zawodowego, Identyfikowalny stresor poprzedzający objawy (zmiana życiowa, strata), Objawy depresyjne i lękowe nieprzekraczające progu odrębnego rozpoznania.

Jak rozpoznaje się Zaburzenie adaptacyjne według ICD-11?

Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Zaburzenie adaptacyjne (6B43) obejmują: identyfikowalny stresor psychospołeczny; nadmierne zamartwianie się lub zaabsorbowanie stresorem; trudność w przystosowaniu się do sytuacji; objawy pojawiają się w ciągu miesiąca od stresora.

Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zaburzenie adaptacyjne?

Diagnostyka różnicowa jednostki Zaburzenie adaptacyjne (6B43) obejmuje: Zespół stresu pourazowego (6B40), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem (6A70), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, łagodne (6A70.0), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, umiarkowane, bez objawów psychotycznych (6A70.1), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, umiarkowane, z objawami psychotycznymi (6A70.2), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, ciężkie, bez objawów psychotycznych (6A70.3), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, ciężkie, z objawami psychotycznymi (6A70.4), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, nasilenie nieokreślone (6A70.5), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, obecnie w częściowej remisji (6A70.6), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, obecnie w pełnej remisji (6A70.7), Inne określone zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem (6A70.Y), Zaburzenie depresyjne z pojedynczym epizodem, nieokreślone (6A70.Z), Złożony zespół stresu pourazowego (6B41), Zespół przedłużonej (powikłanej) żałoby (6B42), Wtórny zespół zaburzeń nastroju (6E62), Wtórny zespół lękowy (6E63).

Źródło WHO ICD-11

Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6B43 – WHO ICD-11