Zespół stresu pourazowego

Zaburzenie charakteryzuje się utrzymującymi się objawami po doświadczeniu lub byciu świadkiem zdarzenia zagrażającego życiu lub integralności cielesnej, takimi jak natrętne wspomnienia, koszmary i poczucie ponownego przeżywania traumy. Towarzyszą im unikanie bodźców kojarzonych z traumatycznym zdarzeniem, negatywne zmiany nastroju oraz stan wzmożonego pobudzenia psychofizycznego. Objawy utrzymują się przez co najmniej kilka tygodni i powodują znaczące pogorszenie funkcjonowania. Zaburzenie rozpoznawane jest jako stres pourazowy (PTSD).

Objawy

• Ponowne przeżywanie traumy (także: Ponowne przeżywanie traumy w natrętnych wspomnieniach, Ponowne przeżywanie traumy – natrętne wspomnienia, flashbacki, natrętne wspomnienia traumatycznego wydarzenia, intruzje traumatyczne, powracające wspomnienia traumy)
• Flashbacki traumatyczne (także: Flashbacki – odtwarzanie traumy jakby działa się teraz, Flashbacki – trauma odtwarzana jakby była teraźniejszością, retrospekcje traumatycznych wydarzeń, flashbacki, ponowne przeżywanie traumy)
• Koszmary senne związane z traumatycznym zdarzeniem (także: Koszmary senne związane z traumatycznym zdarzeniem, koszmary związane z traumą, koszmary o traumie, sny traumatyczne, nocne koszmary)
• Unikanie przypomnień traumy (myśli, miejsc, osób) (także: Unikanie przypomnień traumy – myśli, miejsc, osób, unikanie przypomnień o traumie, unikanie bodźców traumatycznych, omijanie przypomnień, unikanie wspomnień)
• Nadmierna czujność (także: Nadmierna czujność i poczucie aktualnego zagrożenia, Poczucie aktualnego zagrożenia – nadmierna czujność, nadmierna czujność, hiperwigilancja, zwiększona czujność)
• Wzmożona reakcja zaskoczenia (startle response) (także: Wzmożona reakcja zaskoczenia (startle response), wzmożona reakcja zaskoczenia, nadmierny odruch zaskoczenia, hiperreaktywność, silna reakcja startle)
• Stałe poczucie zagrożenia mimo zakończenia traumy (także: Stałe poczucie zagrożenia mimo zakończenia traumy, poczucie ciągłego zagrożenia, ciągłe poczucie zagrożenia, stałe poczucie niebezpieczeństwa, przewlekłe poczucie zagrożenia)
• Odrętwienie emocjonalne i przytępienie uczuciowe (także: emocjonalne odrętwienie, uczucie pustki emocjonalnej, psychic numbing, spłycenie afektu po traumie, trudność odczuwania emocji)
• Wycofanie społeczne (także: Odizolowanie od innych ludzi i utrata więzi społecznych, wycofanie z relacji, utrata kontaktu z rodziną, uczucie obcości wobec ludzi, izolacja społeczna po traumie)
• Utrata zainteresowań (Anhedonia) (także: Anhedonia, Anhedonia i utrata zainteresowania dotychczasowymi czynnościami, utrata przyjemności, brak satysfakcji z hobby, anhedonia po traumie)
• Problemy ze snem (także: Zaburzenia snu (bezsenność, niespokojny sen, częste budzenie), bezsenność po traumie, trudności z zasypianiem, wybudzanie z koszmarów, płytki sen)
• Pojawienie się objawów tygodnie/miesiące po trudnym zdarzeniu (także: Latencja po traumie (objawy pojawiają się tygodnie do miesięcy później), opóźniony początek objawów, objawy po kilku miesiącach, PTSD z odroczeniem, okres latencji)
• Doświadczenie lub świadectwo zdarzenia traumatycznego (także: trauma exposure, Criterion A trauma, ekspozycja na traumę, świadek traumy)

Kryteria diagnostyczne ICD-11

• doświadczenie wydarzenia traumatycznego
• ponowne przeżywanie traumy
• unikanie przypomnień o traumie
• utrzymujące się poczucie zagrożenia
• znaczne pogorszenie funkcjonowania

Jak rozpoznać

W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zespół stresu pourazowego brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:

• natrętne wspomnienia traumatycznego wydarzenia
• unikanie przypomnień o traumie

Diagnostyka różnicowa

Przy rozpoznawaniu jednostki Zespół stresu pourazowego w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:

• Złożony zespół stresu pourazowego (6B41)
• Zaburzenie adaptacyjne (6B43)

Synonimy i terminy pokrewne

Ponowne przeżywanie traumy w natrętnych wspomnieniach, Ponowne przeżywanie traumy – natrętne wspomnienia, flashbacki, natrętne wspomnienia traumatycznego wydarzenia, intruzje traumatyczne, powracające wspomnienia traumy, natrętne obrazy traumy, obsesyjne wspomnienia, przymusowe wspomnienia, niechciane wspomnienia, ciągle wracają wspomnienia, ma w głowie traumę, pamięta traumę bez kontroli, obrazy wracają, nie może przestać o tym myśleć, trauma wraca w pamięci, natrętne wspomnienia traumy, flashbacki traumatyczne, reminiscencje, Flashbacki – odtwarzanie traumy jakby działa się teraz, Flashbacki – trauma odtwarzana jakby była teraźniejszością, retrospekcje traumatycznych wydarzeń, flashbacki, ponowne przeżywanie traumy, retrospekcje traumy, epizody flashback, intensywne wspomnienia, przeżywanie traumy na nowo, ma flashbacki, czuje jakby to działo się znowu, widzi traumę ponownie

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy: Zespół stresu pourazowego?

Objawy związane z jednostką Zespół stresu pourazowego (ICD-11 6B40) obejmują: Ponowne przeżywanie traumy, Flashbacki traumatyczne, Koszmary senne związane z traumatycznym zdarzeniem, Unikanie przypomnień traumy (myśli, miejsc, osób), Nadmierna czujność, Wzmożona reakcja zaskoczenia (startle response), Stałe poczucie zagrożenia mimo zakończenia traumy, Odrętwienie emocjonalne i przytępienie uczuciowe, Wycofanie społeczne, Utrata zainteresowań (Anhedonia), Problemy ze snem, Pojawienie się objawów tygodnie/miesiące po trudnym zdarzeniu.

Jak rozpoznaje się Zespół stresu pourazowego według ICD-11?

Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Zespół stresu pourazowego (6B40) obejmują: doświadczenie wydarzenia traumatycznego; ponowne przeżywanie traumy; unikanie przypomnień o traumie; utrzymujące się poczucie zagrożenia; znaczne pogorszenie funkcjonowania.

Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zespół stresu pourazowego?

Diagnostyka różnicowa jednostki Zespół stresu pourazowego (6B40) obejmuje: Złożony zespół stresu pourazowego (6B41), Zaburzenie adaptacyjne (6B43).

Źródło WHO ICD-11

Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6B40 – WHO ICD-11