Zaburzenie schizotypowe
Zaburzenie charakteryzuje się przez wiele lat utrzymującym się ekscentrycznym sposobem myślenia, poczuciem szczególnych możliwości (np. telepatia, magiczne myślenie) oraz dziwacznymi przekonaniami, które nie osiągają nasilenia psychozy. Kontakty społeczne są ograniczone i nacechowane niepokojem, a zachowanie oraz mowa mogą wydawać się dziwaczne lub nieadekwatne. Pomimo obecności tych cech nie stwierdza się pełnych kryteriów schizofrenii ani innego zaburzenia psychotycznego. Zaburzenie ma charakter przewlekły i często wiąże się ze znacznym ograniczeniem funkcjonowania społecznego.
Objawy
- Podejrzliwość (także: Podejrzliwość paranoidalna (nieosiągająca poziomu urojeń), Nieuzasadniona podejrzliwość)
- Wycofanie społeczne (także: Wycofanie z kontaktów z innymi ludźmi, wycofanie spoleczne, izolacja społeczna, unikanie kontaktów społecznych, wycofanie z relacji)
- Ograniczona zdolność do bliskich relacji emocjonalnych / anhedonia społeczna (także: Anhedonia (brak odczuwania przyjemności), Brak odczuwania przyjemności z czynności, które wcześniej sprawiały radość, anhedonia, utrata przyjemności, brak odczuwania przyjemności)
- Spłycenie lub niedostosowanie afektu (także: Spłycona lub nieadekwatna ekspresja emocji, plytkie emocje, spłycenie emocjonalne, ubogie emocje, ograniczona ekspresja emocjonalna)
- Ekscentryczne lub dziwaczne zachowanie (także: dziwactwa zachowania, ekscentryczne nawyki, nietypowy wygląd lub strój, zachowanie odbiegające od normy społecznej, dziwaczne zwyczaje)
- Magiczne myślenie i dziwne idee (nieosiągające urojeń) (także: myślenie magiczne, nadnaturalne przekonania, wiara w przepowiednie i znaki, dziwne idee referencyjne, nietypowe przekonania duchowe)
- Przemijające iluzje lub omamy o niewielkim nasileniu (także: krótkie iluzje wzrokowe, okazjonalne głosy, dziwne wrażenia zmysłowe, iluzje przy stresie, krótkotrwałe zmiany percepcji)
- Dziwaczne lub odmienne myślenie i mowa (bez dezorganizacji) (także: dziwna składnia wypowiedzi, metaforyczne wypowiedzi nieadekwatne, okrągłe rozumowanie, dziwne skojarzenia, sposób mówienia odbiegający od normy)
- Brak bliskich przyjaciół poza rodziną pierwszego stopnia (także: lack of close friends, izolacja społeczna trwała)
- Lęk społeczny nieredukowany przez przyzwyczajenie (także: persistent social anxiety, lęk społeczny chroniczny)
Jak rozpoznać
W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zaburzenie schizotypowe brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:
- myslenie paranoidalne
Diagnostyka różnicowa
Przy rozpoznawaniu jednostki Zaburzenie schizotypowe w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:
- Zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02)
- Zaburzenie osobowości (6D10)
- Schizofrenia (6A20)
- Schizofrenia, pierwszy epizod (6A20.0)
- Schizofrenia, pierwszy epizod, obecnie objawowy (6A20.00)
- Schizofrenia, pierwszy epizod, w częściowej remisji (6A20.01)
- Schizofrenia, pierwszy epizod, w pełnej remisji (6A20.02)
- Schizofrenia, pierwszy epizod, nieokreślony (6A20.0Z)
- Schizofrenia, wiele epizodów (6A20.1)
- Schizofrenia, wiele epizodów, obecnie objawowy (6A20.10)
- Schizofrenia, wiele epizodów, w częściowej remisji (6A20.11)
- Schizofrenia, wiele epizodów, w pełnej remisji (6A20.12)
- Schizofrenia, wiele epizodów, nieokreślona (6A20.1Z)
- Schizofrenia, przebieg nieprzerwany (6A20.2)
- Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, obecnie objawowy (6A20.20)
- Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, w częściowej remisji (6A20.21)
- Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, w pełnej remisji (6A20.22)
- Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, nieokreślona (6A20.2Z)
- Inny określony epizod schizofrenii (6A20.Y)
- Schizofrenia, epizod nieokreślony (6A20.Z)
Synonimy i terminy pokrewne
Podejrzliwość paranoidalna (nieosiągająca poziomu urojeń), Nieuzasadniona podejrzliwość, Wycofanie z kontaktów z innymi ludźmi, wycofanie spoleczne, izolacja społeczna, unikanie kontaktów społecznych, wycofanie z relacji, ograniczone kontakty społeczne, brak interakcji społecznych, izolowanie się od ludzi, unika ludzi, trzyma się z dala od innych, nie chce spotykać się z ludźmi, często jest sam, odcina się od innych, wycofuje się z relacji, Anhedonia (brak odczuwania przyjemności), Brak odczuwania przyjemności z czynności, które wcześniej sprawiały radość, anhedonia, utrata przyjemności, brak odczuwania przyjemności, spadek zdolności odczuwania radości, ograniczona przyjemność, brak satysfakcji, niemożność odczuwania radości, nic go nie cieszy, nic nie sprawia przyjemności, nie odczuwa radości, wszystko wydaje się obojętne, stracił zainteresowanie rzeczami
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy: Zaburzenie schizotypowe?
Objawy związane z jednostką Zaburzenie schizotypowe (ICD-11 6A22) obejmują: Podejrzliwość, Wycofanie społeczne, Ograniczona zdolność do bliskich relacji emocjonalnych / anhedonia społeczna, Spłycenie lub niedostosowanie afektu, Ekscentryczne lub dziwaczne zachowanie, Magiczne myślenie i dziwne idee (nieosiągające urojeń), Przemijające iluzje lub omamy o niewielkim nasileniu, Dziwaczne lub odmienne myślenie i mowa (bez dezorganizacji), Brak bliskich przyjaciół poza rodziną pierwszego stopnia, Lęk społeczny nieredukowany przez przyzwyczajenie.
Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zaburzenie schizotypowe?
Diagnostyka różnicowa jednostki Zaburzenie schizotypowe (6A22) obejmuje: Zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02), Zaburzenie osobowości (6D10), Schizofrenia (6A20), Schizofrenia, pierwszy epizod (6A20.0), Schizofrenia, pierwszy epizod, obecnie objawowy (6A20.00), Schizofrenia, pierwszy epizod, w częściowej remisji (6A20.01), Schizofrenia, pierwszy epizod, w pełnej remisji (6A20.02), Schizofrenia, pierwszy epizod, nieokreślony (6A20.0Z), Schizofrenia, wiele epizodów (6A20.1), Schizofrenia, wiele epizodów, obecnie objawowy (6A20.10), Schizofrenia, wiele epizodów, w częściowej remisji (6A20.11), Schizofrenia, wiele epizodów, w pełnej remisji (6A20.12), Schizofrenia, wiele epizodów, nieokreślona (6A20.1Z), Schizofrenia, przebieg nieprzerwany (6A20.2), Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, obecnie objawowy (6A20.20), Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, w częściowej remisji (6A20.21), Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, w pełnej remisji (6A20.22), Schizofrenia, przebieg nieprzerwany, nieokreślona (6A20.2Z), Inny określony epizod schizofrenii (6A20.Y), Schizofrenia, epizod nieokreślony (6A20.Z).
Źródło WHO ICD-11
Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6A22 – WHO ICD-11
Otwórz w interaktywnej przeglądarce →