Mutyzm wybiórczy

Zaburzenie charakteryzuje się brakiem mowy w określonych sytuacjach społecznych, najczęściej poza domem lub w szkole, mimo zachowanej zdolności do mówienia i rozumienia języka. W bezpiecznym, znanych środowisku (np. w domu) komunikacja werbalna jest zachowana i może być normalna. Brak mowy nie wynika z braku wiedzy językowej ani zaburzeń mowy, lecz z silnego lęku w sytuacjach społecznych. Stan ten utrudnia funkcjonowanie w szkole, relacjach z rówieśnikami i innych sytuacjach wymagających komunikacji.

Objawy

• Brak mowy w określonych sytuacjach społecznych mimo zdolności mówienia (także: Brak mowy w określonych sytuacjach społecznych mimo zdolności do mówienia, brak mówienia w określonych sytuacjach, mutyzm selektywny, niemożność mówienia w określonych sytuacjach, brak wypowiedzi w sytuacji społecznej)
• Zachowana mowa w bezpiecznym, znanym środowisku (np. w domu) (także: Zachowana mowa w bezpiecznym, znanych środowisku (np. w domu), normalne mówienie w bezpiecznym środowisku, swobodna mowa w domu, normalna komunikacja w bezpiecznym otoczeniu, mówienie w komfortowym środowisku)
• Lęk jako przyczyna braku mowy w sytuacjach społecznych (także: Silny lęk jako przyczyna braku mowy w sytuacjach społecznych, silny lęk w sytuacjach społecznych, lęk społeczny, strach w kontaktach społecznych, intensywny stres społeczny)
• Unikanie komunikacji werbalnej poza bezpiecznym środowiskiem (także: Unikanie komunikacji werbalnej poza bezpiecznym środowiskiem, unikanie komunikacji werbalnej, unikanie mówienia, unikanie rozmów, ograniczanie komunikacji werbalnej)
• Trudności w relacjach społecznych (także: Trudności w szkole/relacjach społecznych, Trudności w szkole lub relacjach społecznych z powodu braku mowy, trudności w funkcjonowaniu szkolnym, problemy w szkole, trudności edukacyjne)
• Lękliwość i wycofanie (także: Współwystępująca lękliwość, wycofanie i nadmierna wrażliwość, lęk społeczny, wycofanie, nadwrażliwość emocjonalna, nieśmiałość)
• Brak związku z zaburzeniami rozwoju mowy (różnicuje od F80) (także: rozwój mowy w domu prawidłowy, brak deficytów językowych, różnicuje od dysfazji, różnicuje od zaburzeń komunikacji, problem motywacyjno-lękowy)

Kryteria diagnostyczne ICD-11

• brak mówienia w określonych sytuacjach społecznych
• prawidłowa zdolność mówienia w innych sytuacjach
• czas trwania co najmniej jeden miesiąc
• znaczące trudności w funkcjonowaniu społecznym lub szkolnym

Jak rozpoznać

W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Mutyzm wybiórczy brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:

• brak mówienia w określonych sytuacjach

Diagnostyka różnicowa

Przy rozpoznawaniu jednostki Mutyzm wybiórczy w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:

• Zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02)
• Schizofrenia (6A20)
• Zaburzenie związane z lękiem przed separacją (6B05)
• Zaburzenie rozwojowe języka (6A01.2)

Synonimy i terminy pokrewne

Brak mowy w określonych sytuacjach społecznych mimo zdolności do mówienia, brak mówienia w określonych sytuacjach, mutyzm selektywny, niemożność mówienia w określonych sytuacjach, brak wypowiedzi w sytuacji społecznej, zablokowanie mowy, milczenie w określonych kontekstach, brak komunikacji werbalnej w danej sytuacji, nie mówi przy ludziach, milczy w szkole, nie odzywa się w określonych miejscach, nie potrafi mówić w stresie, blokuje się i nie mówi, w niektórych miejscach nie mówi, Zachowana mowa w bezpiecznym, znanych środowisku (np. w domu), normalne mówienie w bezpiecznym środowisku, swobodna mowa w domu, normalna komunikacja w bezpiecznym otoczeniu, mówienie w komfortowym środowisku, brak problemu z mową w domu, płynna komunikacja w znanym środowisku, normalne funkcjonowanie językowe w domu, w domu mówi normalnie, rozmawia swobodnie z bliskimi, bez problemu mówi w domu, normalnie rozmawia z rodziną, w znanym miejscu mówi normalnie, w domu nie ma problemu z mową, Silny lęk jako przyczyna braku mowy w sytuacjach społecznych, silny lęk w sytuacjach społecznych

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy: Mutyzm wybiórczy?

Objawy związane z jednostką Mutyzm wybiórczy (ICD-11 6B06) obejmują: Brak mowy w określonych sytuacjach społecznych mimo zdolności mówienia, Zachowana mowa w bezpiecznym, znanym środowisku (np. w domu), Lęk jako przyczyna braku mowy w sytuacjach społecznych, Unikanie komunikacji werbalnej poza bezpiecznym środowiskiem, Trudności w relacjach społecznych, Lękliwość i wycofanie, Brak związku z zaburzeniami rozwoju mowy (różnicuje od F80).

Jak rozpoznaje się Mutyzm wybiórczy według ICD-11?

Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Mutyzm wybiórczy (6B06) obejmują: brak mówienia w określonych sytuacjach społecznych; prawidłowa zdolność mówienia w innych sytuacjach; czas trwania co najmniej jeden miesiąc; znaczące trudności w funkcjonowaniu społecznym lub szkolnym.

Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Mutyzm wybiórczy?

Diagnostyka różnicowa jednostki Mutyzm wybiórczy (6B06) obejmuje: Zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02), Schizofrenia (6A20), Zaburzenie związane z lękiem przed separacją (6B05), Zaburzenie rozwojowe języka (6A01.2).

Źródło WHO ICD-11

Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6B06 – WHO ICD-11