Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Zaburzenie charakteryzuje się nawracającymi natrętnymi myślami, obrazami lub impulsami trudnymi do opanowania, wywołującymi niepokój (obsesje). Aby zmniejszyć napięcie, wykonywane są powtarzalne rytuały: sprawdzanie, mycie, układanie, liczenie, które przynoszą chwilową ulgę, ale wzmacniają cykl (kompulsje). Rytuały mogą zajmować dużo czasu i wyraźnie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Treść obsesji jest postrzegana jako intruzywna i niezgodna z wartościami, a nie zamierzona.

Objawy

• Natrętne myśli (także: Natrętne, niechciane myśli (obsesje), natrętne myśli, obsesyjne myśli, myśli obsesyjne, intruzje myślowe)
• Powtarzalne sprawdzanie (zamki, gaz, urządzenia) (także: Powtarzalne sprawdzanie (zamki, gaz, urządzenia), kompulsywne sprawdzanie, przymus sprawdzania, obsesyjne sprawdzanie, powtarzane sprawdzanie)
• Przymusowe mycie lub czyszczenie w celu redukcji lęku (także: Przymusowe mycie lub czyszczenie w celu redukcji lęku, kompulsywne mycie lub czyszczenie, obsesyjne mycie, przymus mycia, nadmierne czyszczenie)
• Powtarzalne czynności lub rytuały (kompulsje) (także: Powtarzalne czynności lub rytuały (kompulsje), powtarzanie czynności w określony sposób, rytualne powtarzanie czynności, powtarzanie zachowań, kompulsyjne powtarzanie)
• Przymus wykonywania rytuałów mentalnych lub fizycznych (także: Przymus wykonywania rytuałów mentalnych lub fizycznych, przymus wykonywania rytuałów, kompulsja rytualna, przymus rytuałów, obsesyjne rytuały)
• Próby neutralizacji natrętnych myśli działaniem lub myśleniem (także: Próby neutralizacji natrętnych myśli działaniem lub myśleniem, próby neutralizacji obsesji, neutralizowanie obsesji, kompensowanie obsesji, działania neutralizujące)
• Lęk nasilający się przy próbach powstrzymania kompulsji (także: lęk towarzyszący obsesji, napięcie przy próbie powstrzymania, ulga po wykonaniu rytuału, narastający niepokój bez wykonania kompulsji, lęk skłaniający do rytuału)
• Świadomość bezsensowności rytuałów (ego-dystoniczność) (także: wie że to bez sensu, uważa swoje myśli za niedorzeczne, obsesje przeżywane jako obce, ego-dystoniczność, krytycyzm zachowany)
• Treść obsesji często związana z krzywdą sobie lub innym (także: obsesje agresywne, myśli o skrzywdzeniu bliskich, lęk przed zarażeniem rodziny, obsesje religijne (bluźniercze myśli), obsesje seksualne niechciane)

Kryteria diagnostyczne ICD-11

• obecność obsesji lub kompulsji
• obsesje są natrętne i niechciane
• kompulsje wykonywane w celu redukcji lęku
• objawy zajmują znaczną ilość czasu lub powodują cierpienie

Jak rozpoznać

W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:

• natrętne myśli
• przymus wykonywania rytuałów

Diagnostyka różnicowa

Przy rozpoznawaniu jednostki Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:

• Zaburzenie dysmorficzne ciała (6B21)
• Hipochondria (6B23)
• Powtarzające się zaburzenia behawioralne skoncentrowane na ciele (6B25)
• Zaburzenie odnoszenia węchowego (6B22)
• Zaburzenie związane ze zbieraniem (patologiczne zbieractwo, syllogomania) (6B24)

Synonimy i terminy pokrewne

Natrętne, niechciane myśli (obsesje), obsesyjne myśli, myśli obsesyjne, intruzje myślowe, natrętne idee, niechciane myśli, uporczywe myśli, ciągle wracają myśli, nie może przestać o tym myśleć, myśli same wracają, ma obsesyjne myśli, niechciane myśli pojawiają się, myśli go prześladują, kompulsywne sprawdzanie, przymus sprawdzania, obsesyjne sprawdzanie, powtarzane sprawdzanie, rytualne sprawdzanie, kompulsyjne kontrolowanie, sprawdzanie wielokrotne, ciągle sprawdza, sprawdza wszystko po kilka razy, wraca żeby sprawdzić, kontroluje rzeczy wiele razy, boi się że coś jest źle, sprawdza bez przerwy, kompulsywne mycie lub czyszczenie, obsesyjne mycie, przymus mycia, nadmierne czyszczenie

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy: Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne?

Objawy związane z jednostką Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (ICD-11 6B20) obejmują: Natrętne myśli, Powtarzalne sprawdzanie (zamki, gaz, urządzenia), Przymusowe mycie lub czyszczenie w celu redukcji lęku, Powtarzalne czynności lub rytuały (kompulsje), Przymus wykonywania rytuałów mentalnych lub fizycznych, Próby neutralizacji natrętnych myśli działaniem lub myśleniem, Lęk nasilający się przy próbach powstrzymania kompulsji, Świadomość bezsensowności rytuałów (ego-dystoniczność), Treść obsesji często związana z krzywdą sobie lub innym.

Jak rozpoznaje się Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne według ICD-11?

Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (6B20) obejmują: obecność obsesji lub kompulsji; obsesje są natrętne i niechciane; kompulsje wykonywane w celu redukcji lęku; objawy zajmują znaczną ilość czasu lub powodują cierpienie.

Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne?

Diagnostyka różnicowa jednostki Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (6B20) obejmuje: Zaburzenie dysmorficzne ciała (6B21), Hipochondria (6B23), Powtarzające się zaburzenia behawioralne skoncentrowane na ciele (6B25), Zaburzenie odnoszenia węchowego (6B22), Zaburzenie związane ze zbieraniem (patologiczne zbieractwo, syllogomania) (6B24).

Źródło WHO ICD-11

Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6B20 – WHO ICD-11