Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne
Zaburzenie charakteryzuje się poczuciem oderwania od własnych myśli, ciała lub emocji: jakby obserwowało się siebie z zewnątrz lub z dystansu. Otoczenie może wydawać się nierealne, odległe lub jak we śnie, pozbawione kolorów lub jak za mgłą. Mimo tych odczuć kontakt z rzeczywistością jest zachowany: wiadomo, że to subiektywne poczucie, a nie fakt. Objawy są nawracające lub przewlekłe i wyraźnie utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Objawy
- Depersonalizacja (także: Depersonalizacja – uczucie obserwowania siebie z zewnątrz, Poczucie obserwowania siebie z zewnątrz lub oderwania od ciała (depersonalizacja), poczucie nierealności własnej osoby, depersonalizacja, uczucie nierealności siebie)
- Derealizacja (także: Derealizacja – otoczenie jak ze snu, za szybą, Otoczenie wydaje się nierealne, jak ze snu lub za szybą (derealizacja), poczucie nierealności otoczenia, derealizacja, nierealność świata)
- Zachowane testowanie rzeczywistości (pacjent wie, że to subiektywne uczucie) (także: krytycyzm zachowany, wie że to nierzeczywiste subiektywnie, świadomość anomalii doświadczenia, różnicuje od psychozy, intaktne reality testing)
- Wywołanie lub nasilenie po stresie, lęku lub traumie (także: objawy po stresie, po traumie depersonalizacja, w sytuacji lękowej derealizacja, wyzwalane stresem, narasta w panice)
- Utrata emocjonalnej intensywności (uczucie braku emocji) (także: utrata emocji, spłaszczenie odczuć, uczucie martwoty wewnętrznej, brak intensywności doznań emocjonalnych, emotional numbing w depersonalizacji)
- Subiektywny dystres mimo zachowanej funkcji poznawczej (także: intensywne cierpienie z powodu doświadczenia, lęk przed utratą tożsamości, frustracja niemożnością odczuwania, myślenie nadal sprawne, kontakt z otoczeniem zachowany)
- Czas trwania utrzymujący się lub nawracający (≥6 mies. dla diagnozy) (także: persistent or recurrent course, chroniczność)
Jak rozpoznać
W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:
- poczucie nierealności własnej osoby
Diagnostyka różnicowa
Przy rozpoznawaniu jednostki Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych (6B60)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z zaburzeniami widzenia (6B60.0)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z zaburzeniami słuchu (6B60.1)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z vertigo lub zawrotami głowy (6B60.2)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z innymi zaburzeniami czuciowymi (6B60.3)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z niepadaczkowymi napadami drgawek (6B60.4)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z zaburzeniami mowy (6B60.5)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z niedowładem lub osłabieniem (6B60.6)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z zaburzeniami chodu (6B60.7)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z zaburzeniami ruchu (6B60.8)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z pląsawicą (6B60.80)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z miokloniami (6B60.81)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z drżeniem (6B60.82)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z dystonią (6B60.83)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, ze skurczem mięśni twarzy (6B60.84)
- Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z parkinsonizmem (6B60.85)
Synonimy i terminy pokrewne
Depersonalizacja – uczucie obserwowania siebie z zewnątrz, Poczucie obserwowania siebie z zewnątrz lub oderwania od ciała (depersonalizacja), poczucie nierealności własnej osoby, uczucie nierealności siebie, oderwanie od siebie, brak poczucia siebie, nierealność własnej osoby, dysocjacja siebie, czuje się jakby nie był sobą, ma wrażenie że nie jest prawdziwy, czuje się odłączony od siebie, ma poczucie że jest obcy sobie, jakby patrzył na siebie z boku, czuje się nierealny, Derealizacja – otoczenie jak ze snu, za szybą, Otoczenie wydaje się nierealne, jak ze snu lub za szybą (derealizacja), poczucie nierealności otoczenia, nierealność świata, otoczenie wydaje się nierealne, dziwne postrzeganie świata, świat jak we śnie, odrealnienie otoczenia, świat wydaje się nierealny, otoczenie wygląda dziwnie, ma wrażenie że świat jest nieprawdziwy, czuje się jak w filmie, świat wydaje się sztuczny, otoczenie jest odrealnione, krytycyzm zachowany, wie że to nierzeczywiste subiektywnie
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy: Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne?
Objawy związane z jednostką Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne (ICD-11 6B66) obejmują: Depersonalizacja, Derealizacja, Zachowane testowanie rzeczywistości (pacjent wie, że to subiektywne uczucie), Wywołanie lub nasilenie po stresie, lęku lub traumie, Utrata emocjonalnej intensywności (uczucie braku emocji), Subiektywny dystres mimo zachowanej funkcji poznawczej, Czas trwania utrzymujący się lub nawracający (≥6 mies. dla diagnozy).
Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne?
Diagnostyka różnicowa jednostki Zaburzenie depersonalizacyjno-derealizacyjne (6B66) obejmuje: Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych (6B60), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z zaburzeniami widzenia (6B60.0), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z zaburzeniami słuchu (6B60.1), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z vertigo lub zawrotami głowy (6B60.2), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z innymi zaburzeniami czuciowymi (6B60.3), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z niepadaczkowymi napadami drgawek (6B60.4), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z zaburzeniami mowy (6B60.5), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z niedowładem lub osłabieniem (6B60.6), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z zaburzeniami chodu (6B60.7), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z zaburzeniami ruchu (6B60.8), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z pląsawicą (6B60.80), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z miokloniami (6B60.81), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z drżeniem (6B60.82), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, z dystonią (6B60.83), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych, ze skurczem mięśni twarzy (6B60.84), Dysocjacyjny zespół objawów neurologicznych z parkinsonizmem (6B60.85).
Źródło WHO ICD-11
Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6B66 – WHO ICD-11
Otwórz w interaktywnej przeglądarce →