Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu
Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu, zostały opisane zgodnie ze wzorcem i konsekwencjami używania tych substancji. Istnieje szerokie spektrum naturalnie występujących i syntetycznie produkowanych psychostymulantów innych niż kokaina. Najliczniejsze z tej grupy są substancje typu amfetaminy, w tym metamfetamina. Przepisywane medycznie środki pobudzające, w tym dekstroamfetamina, są stosowane w przypadku ograniczonej liczby wskazań, takich jak zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Metylkatynon, znany w wielu krajach jako efedron lub mefedron, jest syntetycznym silnym środkiem pobudzającym, który jest strukturalnym analogiem metamfetaminy i jest pokrewny do katynonu. Narkotyki te mają przede wszystkim właściwości psychostymulujące, a także w różnym stopniu zwężają naczynia krwionośne. Wywołują euforię i pobudzenie obserwowane przy odurzeniu środkami pobudzającymi. Mają silne właściwości uzależniające, co może prowadzić do rozpoznania uzależnienia od środków pobudzających i zespołu odstawiennego po zaprzestaniu ich używania. Opisano kilka zaburzeń psychicznych wywołanych środkami pobudzającymi.
Objawy
- Utrata kontroli nad ilością i częstością używania (także: Utrata kontroli nad używaniem stymulantów, utrata kontroli nad używaniem stymulantów, brak kontroli nad stymulantami, niekontrolowane używanie stymulantów, kompulsywne używanie stymulantów)
- Silne pragnienie użycia substancji (craving) (także: Silne pragnienie użycia stymulantów, silne pragnienie użycia stymulantów, craving stymulantów, głód stymulantów, silna potrzeba stymulantów)
- Tolerancja (malejący efekt przy tej samej dawce) (także: Tolerancja stymulantów, tolerancja stymulantów, zwiększona tolerancja stymulantów, rosnąca tolerancja, potrzeba większej dawki)
- Kontynuacja zachowania mimo negatywnych konsekwencji (także: Kompulsywne używanie substancji mimo negatywnych konsekwencji, kompulsywne używanie substancji, przymusowe używanie substancji, obsesyjne używanie, nałogowe używanie)
- Używanie mimo szkód zdrowotnych (także: używanie mimo szkód zdrowotnych, kontynuowanie używania mimo szkód, używanie mimo problemów zdrowotnych, ignorowanie szkód zdrowotnych, używanie mimo negatywnych skutków)
Kryteria diagnostyczne ICD-11
- zaburzenie związane z używaniem środków pobudzających
- szkody zdrowotne lub behawioralne wynikające z używania tych substancji
Jak rozpoznać
W ujęciu ICD-11 do rozpoznania jednostki Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu brane są pod uwagę następujące objawy osiowe:
- utrata kontroli nad używaniem stymulantów
- silne pragnienie użycia stymulantów
Diagnostyka różnicowa
Przy rozpoznawaniu jednostki Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu w diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące zaburzenia ICD-11:
- Zaburzenia spowodowane używaniem syntetycznych katynonów (6C47)
- Zaburzenia spowodowane używaniem kofeiny (6C48)
- Zaburzenia związane z używaniem kokainy (6C45)
- Kokainowy zespół odstawienny (6C45.4)
- Majaczenie związane z używaniem kokainy (6C45.5)
- Zaburzenie psychotyczne spowodowane używaniem kokainy (6C45.6)
- Zaburzenie psychotyczne spowodowane używaniem kokainy z omamami (6C45.60)
- Zaburzenie psychotyczne z urojeniami spowodowane używaniem kokainy (6C45.61)
- Zaburzenie psychotyczne wywołane kokainą z objawami psychotycznymi mieszanymi (6C45.62)
- Zaburzenie psychotyczne wywołane kokainą, nieokreślone (6C45.6Z)
- Pewne określone zaburzenia psychiczne lub behawioralne wywołane kokainą (6C45.7)
- Zaburzenie nastroju wywołane kokainą (6C45.70)
- Zaburzenie lękowe wywołane kokainą (6C45.71)
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne lub pokrewne wywołane kokainą (6C45.72)
- Zaburzenie kontroli impulsów wywołane kokainą (6C45.73)
- Inne określone zaburzenia związane z używaniem kokainy (6C45.Y)
- Zaburzenia związane z używaniem kokainy, nieokreślone (6C45.Z)
- Odurzenie kofeiną (6C48.2)
- Zespół odstawienny związany z używaniem kofeiny (6C48.3)
- Pewne określone zaburzenia psychiczne lub behawioralne wywołane kofeiną (6C48.4)
- Zaburzenie lękowe wywołane kofeiną (6C48.40)
- Inne określone zaburzenia spowodowane używaniem kofeiny (6C48.Y)
- Zaburzenia spowodowane używaniem kofeiny, nieokreślone (6C48.Z)
Synonimy i terminy pokrewne
Utrata kontroli nad używaniem stymulantów, brak kontroli nad stymulantami, niekontrolowane używanie stymulantów, kompulsywne używanie stymulantów, problem z kontrolą stymulantów, utrata kontroli nad użyciem, nadmierne używanie stymulantów, nie potrafi przestać używać, bierze więcej niż planował, stymulanty wymykają się spod kontroli, nie kontroluje ilości, ma problem z ograniczeniem, traci kontrolę nad użyciem, Silne pragnienie użycia stymulantów, craving stymulantów, głód stymulantów, silna potrzeba stymulantów, pragnienie substancji, kompulsywna potrzeba użycia, silna chęć użycia, bardzo chce wziąć stymulant, ciągle myśli o stymulantach, czuje przymus użycia, ma ogromną ochotę, silnie pragnie substancji, ma głód stymulantów, Tolerancja stymulantów, zwiększona tolerancja stymulantów, rosnąca tolerancja, potrzeba większej dawki
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy: Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu?
Objawy związane z jednostką Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu (ICD-11 6C46) obejmują: Utrata kontroli nad ilością i częstością używania, Silne pragnienie użycia substancji (craving), Tolerancja (malejący efekt przy tej samej dawce), Kontynuacja zachowania mimo negatywnych konsekwencji, Używanie mimo szkód zdrowotnych.
Jak rozpoznaje się Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu według ICD-11?
Zgodnie z ICD-11 kryteria diagnostyczne jednostki Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu (6C46) obejmują: zaburzenie związane z używaniem środków pobudzających; szkody zdrowotne lub behawioralne wynikające z używania tych substancji.
Z jakimi zaburzeniami różnicuje się Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu?
Diagnostyka różnicowa jednostki Zaburzenia związane z używaniem środków pobudzających, w tym amfetaminy, metamfetaminy lub metylkatynonu (6C46) obejmuje: Zaburzenia spowodowane używaniem syntetycznych katynonów (6C47), Zaburzenia spowodowane używaniem kofeiny (6C48), Zaburzenia związane z używaniem kokainy (6C45), Kokainowy zespół odstawienny (6C45.4), Majaczenie związane z używaniem kokainy (6C45.5), Zaburzenie psychotyczne spowodowane używaniem kokainy (6C45.6), Zaburzenie psychotyczne spowodowane używaniem kokainy z omamami (6C45.60), Zaburzenie psychotyczne z urojeniami spowodowane używaniem kokainy (6C45.61), Zaburzenie psychotyczne wywołane kokainą z objawami psychotycznymi mieszanymi (6C45.62), Zaburzenie psychotyczne wywołane kokainą, nieokreślone (6C45.6Z), Pewne określone zaburzenia psychiczne lub behawioralne wywołane kokainą (6C45.7), Zaburzenie nastroju wywołane kokainą (6C45.70), Zaburzenie lękowe wywołane kokainą (6C45.71), Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne lub pokrewne wywołane kokainą (6C45.72), Zaburzenie kontroli impulsów wywołane kokainą (6C45.73), Inne określone zaburzenia związane z używaniem kokainy (6C45.Y), Zaburzenia związane z używaniem kokainy, nieokreślone (6C45.Z), Odurzenie kofeiną (6C48.2), Zespół odstawienny związany z używaniem kofeiny (6C48.3), Pewne określone zaburzenia psychiczne lub behawioralne wywołane kofeiną (6C48.4), Zaburzenie lękowe wywołane kofeiną (6C48.40), Inne określone zaburzenia spowodowane używaniem kofeiny (6C48.Y), Zaburzenia spowodowane używaniem kofeiny, nieokreślone (6C48.Z).
Źródło WHO ICD-11
Zobacz ten wpis w oficjalnej przeglądarce WHO ICD-11: 6C46 – WHO ICD-11
Otwórz w interaktywnej przeglądarce →